Internationale top zoekt grenzen voor militair gebruik van AI

In de Spaanse stad A Coruña is vandaag een internationale top van start gegaan over het gebruik van kunstmatige intelligentie binnen defensie. Tijdens de zogenoemde REAIM-top spreken meer dan honderd landen over hoe militaire toepassingen van AI binnen ethische en menselijke grenzen kunnen blijven.

Een belangrijk uitgangspunt voor Nederland is dat er bij cruciale militaire beslissingen altijd menselijke controle blijft bestaan. Dit principe, vaak aangeduid als human in the loop, betekent dat AI systemen geen zelfstandig dodelijke besluiten mogen nemen, maar militairen ondersteunen met analyses, informatie of logistieke taken.

Volgens Ruben Brekelmans groeit de rol van AI op het slagveld snel. Dat biedt mogelijkheden om militairen en burgers beter te beschermen, maar brengt ook risico’s met zich mee. Nederland pleit daarom op de top voor duidelijke internationale afspraken over verantwoord gebruik.

Militaire AI is geen toekomstmuziek. In verschillende conflicten worden al systemen ingezet die doelwitten analyseren of drones autonoom laten vliegen. Ook de Nederlandse krijgsmacht gebruikt AI, bijvoorbeeld bij onderhoud, beeldanalyse en het sneller verwerken van grote hoeveelheden data. Tegelijk wordt er geëxperimenteerd met nieuwe toepassingen, waaronder doelwitselectie.

Deskundigen waarschuwen vooral voor volledig autonome wapensystemen, zoals drones die zonder menselijke tussenkomst doelen kunnen kiezen en aanvallen. Deze zogenoemde “killerdrones” roepen grote ethische vragen op. Technisch gezien zijn dergelijke systemen relatief eenvoudig te realiseren, maar Defensie benadrukt dat menselijke sturing noodzakelijk blijft.

Op de top wordt ook besproken hoe realistisch internationale afspraken zijn. Niet alle landen hanteren dezelfde ethische normen en sommige staten lopen juist technologisch achter. Toch hopen experts dat gezamenlijke afspraken, net als bij het verbod op chemische wapens, op termijn zorgen voor bredere naleving.

De REAIM-top moet uiteindelijk leiden tot internationale richtlijnen die richting geven aan hoe ver militaire AI mag gaan en waar de grens ligt.